Skulefrukt

Det er sjølvsagt gledeleg at skulen får skulefrukt til elevane. Kvar veke vert det levert skulefrukt til skulen. Gode greier! Lærdal kommune satsar på skulefrukt og alle elevane får, til tross for at skulen ikkje er ein del av den nasjonale ordninga med skulefrukt (skulen ha ikkje ungdomsskule og fell difor utanfor ordninga), har Lærdal kommune gjort vedtak og gjeve skulen pengar til skulefrukt og har no og sikra at skulen har fått øyremerkte midlar til å oppretthalda ordninga.

Likevel vert det litt underleg når me går eit nytt skuleår i møte med ei stor utfordring. På grunn av manglande kommunal finansiering må skulen gjera kutt i innhaldet i spesialundervisninga ved skulen. Sjølvsagt er det ikkje lovstridige kutt, men kutt som vil forringa kvaliteten på undervisninga. Samstundes vert talet på delingstimar for dei eldste elevane færre.

Skulefrukt er eit uttrykk for kvalitet i skulen. Likevel kjem det langt ned på lista over faktorar som skapar kvalitet. Det er mykje viktigare kor systematisk skulen arbeidar og kvaliteten på relasjonane mellom dei ulike aktørane i skulesamfunnet og mellom skule og lokalsamfunn.

Mange faktorar for kvalitet i skulen er ikkje direkte knytt til økonomi. Men kvaliteten på relasjonar vert potensielt styrka dersom ein har tid saman. Det får me midre av dersom lærartettleiken vert lågare (færre delingstimar). Det gjer og mindre tid til fagleg fokus og individuell tilrettelegging. Ein rekor som må spara må og bruka mykje tid for å finna kvar kutta smertar minst og virkar raskast. Fokuset på pedagogisk utviklingsarbeid kan då sjølvsagt ikkje vera det same.

Skulefrukt er viktig, men ikkje så viktig.

Rettferd?

"Kva er det eg har gjort?" "Korleis er det rettferdig?" "Kva har eg gjort?"

Desse spørsmåla fekk eg for ikkje mange dagane sidan. Verda tar stadig vendingnar som vi ikkje reknar med, ganske ofte faktisk. Det er mykje vi ikkje kan gjera noko med. Likevel er det som oftast val vi kan ta. Resultata av det vi gjer, av dei vala vi tar, er ikkje alltid det resultatet som vi håpa på. Vi kontrollerar ikkje andre sine tolkingar, val og handlingar. Vi kan ikkje sjå grunnlaget for deira handlingar, berre resultata. Difor kan vi, rette eller urett, setja merkelappen urettferdig.


Det handlar dermed om å gjera dei vala som vi kan stå inne for. Kunna kikka seg attende og lika den stien av val som har teikna seg i fotefara våre. Rettferd? Det er berre namnet som me gjer handlingane (gjerne andre sine). Rettferd er det vi skapar oss imellom. Rettferd er den sosiale kontrakten. Som alle andre sosiale kontraktar, kan denne brytast. Rettferd er håpet vi har for verda. Ikkje ein passiv gevinst, men eit resultat av val og handling. Rettferdig? Ikkje alltid. Til tider skjeldan. Men når eg skuar bakover håper eg at stien min er prega av val som gav håp for verda, gav rettferd.

Problemet er ikkje å ha for store mål og ikkje nå dei, men å ha for små mål og gjera det! Eller: Problema er ikkje å ha for mykje håp for verda, men å ikkje ha meir håp for verda enn at vi seier oss nøgd med verda som ho er. Då vil det vera mykje som vi opplever som urettferdig! Men det er det håp kostar...

Nok ein skulemassaker og ...

...Osloskulane følgjer opp, men no har eg liten tru på at det er noko hensikt i å be lærarane fanga opp om elevane prater om mistenkelege videoer eller blogger på internett. Det som faktisk er viktig, er kva for relasjonar som læraren har til elevane og kva for relasjonar som er elevane imellom. Ein lagar ikkje eit tryggleik ved å følgja med om elevane "gjer noko mistenkeleg, men ved å skapa gode relasjonar til elevane. Det som skapar tillit er at elevane opplever at lærarane brur seg, lærarar som elevane opplever som tydelege og dyktige.

Sjølvsagt er det viktig med gode rutinar for krisehandtering. Men korleis skulen i kvardagen evnar å la elevane oppleva den omsorgen lærarane har for elevane sine, er framleis det viktigaste for å sikra skulekvardagen mot massakre...

... og for læring.

The element

...meir om dette kjem.....

Ljøsne skule: Fleire elevar - færre vaksne

Utdanningsforbundet er ute med ei undersøking der det går fram at kommune-noreg kuttar i skulesektoren - igjen.

Dette er eit bilete som me kjennar oss igjen i ved Ljøsne skule. For inneverande år må skulen kutta aktiviteten tilsvarande omlag 150.ooo kr. Medan sentrale myndigheiter signaliserar større lærartettleik i skulen, skjer det motsatte ved Ljøsne skule.

I tråd med dei signala som vart gjeven i budsjetthandsaminga, er det mindre pengar til vikarar, materiell og utstyr. I tillegg må satsinga som regjeringa annonserte om større lærartettleik i 1.-4.- årssteg takast frå dei undervisningstimane som 5.-7.-årssteg allereie har. Men skulefrukta vart redda. Etter ein månad utan skulefrukt, gjekk ordførar og rådmann inn og sa at dette var pengar som skulen skulle få i samband med budsjettrevisjonen til Lærdal kommune i juni 2009. Det er sjølvsagt gledeleg, skulefrukt er ei god ordning. Men for den einskilde elev er nok lærartimane meir verd!

Det kan jo og nemnast at Ljøsne skule er den einaste skulen i kommunen som har hatt eit veksande elevtal siste året. Så for skuleåret 2009-2010 blir det fleire elevar og færre vaksne ved Ljøsne skule. Satsing på skule? Forstå det den som vil.....

When the bullied becomes the bully

In norwegian

This BBC-report is the same storie as one of the stories told Gaza dr. Mads Gilbert when he was in Laerdal the 4th of March 2009. Little Samar Abed Rabbo, a four year old girl was lines up outside her home and shot. And still, she was the lucky one. Two of her sisters were shot dead.

I wonder how it is possible for Israel to cause such death and still claim that 90 % of their weapons hit their targets....

It is disturbing that a people that has endured such sufferings as the Jews during the second world war is capable of this kind of evil...

Visdom og verdigrunnlag

Barry Schwartz eksemplifiserar det eg og dei andre lærarane ved Ljøsne skule har prøvd å fanga i den pedagogiske plattformen til skulen. Reglar og visdom lar seg balansera av eit solid verdigrunnlag. Sjølvsagt vil ikkje verdiplattformar på papiret vera løysinga, men det vi klarar å praktisera på jobb, i klasserommet og i heimen.